Giai đoạn hậu sản (6 tuần đầu sau khi sinh) là khoảng thời gian “vàng” để cơ thể người mẹ phục hồi sau những biến đổi lớn về sinh lý và giải phẫu trong quá trình mang thai và chuyển dạ. Việc chăm sóc sản phụ sau sinh không đúng cách có thể dẫn đến những biến chứng nguy hiểm như băng huyết muộn, nhiễm trùng hậu sản hay trầm cảm. Tại Phòng khám 88B, chúng tôi đồng hành cùng các mẹ để đảm bảo hành trình làm mẹ bắt đầu một cách khỏe mạnh và hạnh phúc nhất.
1. Phục hồi thể chất sau cuộc chuyển dạ
Sự phục hồi thể chất phụ thuộc vào việc mẹ sinh thường hay sinh mổ. Tuy nhiên, có những nguyên tắc chung cần lưu ý:
Đối với sản phụ sinh thường
Sản phụ thường gặp vấn đề với vết cắt tầng sinh môn.
-
Giảm đau: Có thể dùng túi chườm lạnh trong 24 giờ đầu để giảm sưng.
-
Vệ sinh: Sử dụng nước ấm sạch vệ sinh vùng kín sau mỗi lần đi tiêu tiểu, thấm khô bằng khăn mềm. Tuyệt đối không thụt rửa sâu.
Đối với sản phụ sinh mổ
Vết mổ trên thành bụng cần được chăm sóc cẩn thận để tránh nhiễm trùng và sẹo lồi.
-
Theo dõi vết mổ: Giữ vết mổ khô ráo. Sau khi cắt chỉ hoặc vết thương đã khép miệng, có thể dùng các loại kem trị sẹo theo tư vấn của bác sĩ tại Phòng khám 88B.
-
Vận động: Mẹ sinh mổ cần vận động sớm (ngồi dậy, tập đi nhẹ nhàng) để tránh dính ruột và thuyên tắc tĩnh mạch.
2. Chế độ dinh dưỡng khoa học: Đủ chất nhưng không quá kiêng khem
Quan niệm cũ thường bắt sản phụ chỉ ăn “cơm trắng muối mè” hay “thịt kho nghệ khô”. Đây là quan niệm sai lầm gây thiếu hụt dinh dưỡng cho cả mẹ và bé.
Nhóm chất cần thiết
-
Protein (Đạm): Cần thiết để tái tạo mô và làm lành vết thương. Nguồn đạm tốt từ thịt bò (giàu sắt), thịt lợn nạc, ức gà, cá và các loại đậu.
-
Canxi: Mẹ mất một lượng lớn canxi qua sữa. Cần bổ sung từ sữa tươi, phô mai, sữa chua và các loại hạt.
-
Chất xơ và Vitamin: Táo bón là “nỗi kinh hoàng” sau sinh. Ăn nhiều rau xanh (mồng tơi, rau ngót), trái cây (chuối, đu đủ, cam) để hệ tiêu hóa hoạt động trơn tru.
Uống nước đúng cách
Sản phụ cần uống ít nhất 2,5 – 3 lít nước mỗi ngày. Nước không chỉ giúp lọc máu mà còn là nguyên liệu chính để sản xuất sữa mẹ. Nên ưu tiên nước ấm, sữa ấm và các loại nước lá dân gian lành tính.
3. Vệ sinh và sinh hoạt hàng ngày
Chăm sóc sản phụ sau sinh cần chú trọng đến môi trường sống:
-
Phòng ngủ: Phải thoáng mát, đủ ánh sáng nhưng tránh gió lùa trực tiếp. Không nên nằm trong phòng quá kín và tối (nằm cữ kiểu cũ) vì dễ gây ẩm mốc và thiếu vitamin D cho bé.
-
Tắm gội: Sau sinh 2-3 ngày, mẹ đã có thể tắm nhanh bằng nước ấm trong phòng kín. Gội đầu xong cần sấy khô ngay để tránh đau đầu về sau.
-
Sản dịch: Theo dõi sản dịch hằng ngày. Thông thường, sản dịch sẽ giảm dần và hết sau khoảng 2-4 tuần.
4. Chăm sóc bầu ngực và nuôi con bằng sữa mẹ
Nuôi con bằng sữa mẹ là sợi dây kết nối thiêng liêng và mang lại lợi ích sức khỏe tốt nhất cho bé.
-
Vệ sinh đầu ti: Lau sạch bằng nước ấm trước và sau khi bé bú.
-
Xử lý tắc tia sữa: Nếu thấy ngực căng cứng, đau nhức hoặc nổi cục, hãy liên hệ ngay với bộ phận kỹ thuật của Phòng khám 88B để được thông tắc bằng máy chuyên dụng, tránh áp xe vú.
-
Tư thế cho bú: Đảm bảo bé ngậm đúng khớp cắn để mẹ không bị đau và bé nhận được nhiều sữa nhất.
5. Sức khỏe tinh thần: Ngăn ngừa trầm cảm sau sinh
Sự thay đổi hormone đột ngột cùng áp lực chăm sóc trẻ sơ sinh dễ khiến mẹ rơi vào trạng thái “Baby Blues” hoặc nặng hơn là trầm cảm.
-
Sự đồng hành của gia đình: Người chồng đóng vai trò cực kỳ quan trọng. Hãy chia sẻ việc thay tã, dỗ bé để mẹ có thời gian ngủ bù.
-
Dành thời gian cho bản thân: Dù chỉ 15-30 phút mỗi ngày để nghe nhạc hoặc đọc sách cũng giúp tâm trạng mẹ ổn định hơn.
6. Khi nào cần quay lại Phòng khám 88B ngay lập tức?
Hãy liên hệ với bác sĩ nếu bạn có các dấu hiệu báo động đỏ sau:
-
Sốt cao trên 38.5 độ C: Dấu hiệu của nhiễm trùng tử cung hoặc vết mổ.
-
Sản dịch bất thường: Có mùi hôi nồng, chảy máu tươi trở lại với lượng lớn (ướt đẫm băng vệ sinh trong 1 giờ).
-
Đau nhức vùng chậu: Đau dữ dội vùng bụng dưới không thuyên giảm.
-
Sưng đau bắp chân: Dấu hiệu của huyết khối tĩnh mạch sâu.
7. Dịch vụ chăm sóc hậu sản tại Phòng khám 88B
Tại Phòng khám 88B, chúng tôi cung cấp gói khám hậu sản toàn diện bao gồm:
-
Kiểm tra sự co hồi tử cung bằng siêu âm.
-
Xét nghiệm máu đánh giá tình trạng thiếu máu, thiếu canxi.
-
Tư vấn tâm lý và phương pháp tránh thai sau sinh an toàn.
-
Khám và tư vấn dinh dưỡng chuyên sâu cho mẹ.
Kết luận: Chăm sóc sản phụ sau sinh là một hành trình cần sự kiên nhẫn và khoa học. Đừng quá lo lắng, hãy để Phòng khám 88B hỗ trợ bạn. Một người mẹ khỏe mạnh, tinh thần lạc quan là món quà tuyệt vời nhất dành cho con yêu.