Trong hành trình mang thai, hệ miễn dịch của người phụ nữ có những thay đổi đáng kể để bảo vệ thai nhi. Tuy nhiên, chính sự thay đổi này lại khiến mẹ bầu trở thành đối tượng “nhạy cảm” trước các loại virus, đặc biệt là virus cúm. Bị cúm khi mang thai không chỉ khiến mẹ mệt mỏi mà còn tiềm ẩn nhiều rủi ro cho sức khỏe của bé yêu.
Tại Phòng khám Sản phụ khoa 88B, Bác sĩ Nguyễn Dương Diệp thường xuyên tiếp nhận và tư vấn cho các mẹ bầu về cách xử trí khi nhiễm cúm. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cái nhìn toàn diện về triệu chứng, nguy cơ và biện pháp dự phòng cúm hiệu quả nhất.
1. Tại sao mẹ bầu dễ bị cúm và diễn tiến nặng hơn?
Nhiều mẹ thắc mắc tại sao trước khi mang thai rất ít khi ốm, nhưng khi có bầu lại dễ bị cảm cúm đến vậy. Lý do nằm ở:
-
Sự thay đổi nội tiết tố: Khi mang thai, nồng độ hormone trong cơ thể biến động mạnh, ảnh hưởng trực tiếp đến niêm mạc đường hô hấp, khiến mẹ dễ bị sung huyết và nhạy cảm với virus.
-
Hệ miễn dịch suy giảm: Cơ thể mẹ bầu tự điều chỉnh giảm phản ứng miễn dịch để thai nhi (vốn mang một nửa bộ gen từ bố) không bị đào thải. Tuy nhiên, điều này đồng nghĩa với việc “hàng rào” bảo vệ mẹ trước virus cúm trở nên lỏng lẻo hơn.
-
Sức đề kháng kém: Việc chia sẻ dưỡng chất cho thai nhi cùng những thay đổi về tim mạch, hô hấp khiến cơ thể mẹ bầu dễ mệt mỏi và khó chống chọi lại các đợt tấn công của vi khuẩn, virus.
Chính vì những lý do này, các triệu chứng cúm ở phụ nữ mang thai thường kéo dài và có xu hướng nặng hơn người bình thường.
2. Dấu hiệu nhận biết cúm ở bà bầu
Cúm thường bị nhầm lẫn với cảm lạnh thông thường. Tuy nhiên, cúm (Influenza) thường có cường độ mạnh và khởi phát đột ngột hơn. Mẹ bầu cần lưu tâm các dấu hiệu sau:
-
Sốt và ớn lạnh: Đây là dấu hiệu điển hình nhất. Mẹ có thể sốt cao đột ngột kèm theo cảm giác run rẩy.
-
Ho và đau họng: Những cơn ho khan hoặc ho có đờm gây đau rát cổ tử cung và lồng ngực.
-
Triệu chứng hô hấp: Nghẹt mũi, chảy nước mũi kéo dài gây khó thở, đặc biệt là khi nằm.
-
Đau nhức toàn thân: Đau nhức cơ bắp, đau đầu dữ dội và cảm giác mệt mỏi rã rời, không có sức sống.
3. Những nguy cơ đáng ngại khi bị cúm khi mang thai
Bác sĩ Diệp cảnh báo, virus cúm không chỉ tấn công hệ hô hấp của mẹ mà còn có thể gây ra những biến chứng sản khoa nghiêm trọng tùy theo từng giai đoạn thai kỳ:
Đối với sức khỏe của mẹ:
-
Biến chứng phổi: Cúm có thể dẫn đến viêm phổi, suy hô hấp nếu không được can thiệp kịp thời.
-
Nhiễm trùng nặng: Sức đề kháng yếu khiến mẹ dễ bị nhiễm trùng thứ phát, ảnh hưởng đến toàn bộ hệ thống cơ quan.
Đối với thai nhi:
-
Trong 3 tháng đầu (Tam cá nguyệt thứ 1): Đây là giai đoạn hình thành các cơ quan của bé. Cúm nặng kèm sốt cao có thể làm tăng nguy cơ sẩy thai, thai lưu hoặc gây ra các dị tật bẩm sinh về thần kinh và hàm mặt.
-
Trong 3 tháng giữa và 3 tháng cuối: Virus cúm và tình trạng viêm nhiễm có thể kích thích tử cung co bóp, gây ra tình trạng sinh non, thai nhẹ cân so với tuổi thai hoặc suy thai trường diễn.
4. Biện pháp dự phòng cúm khi mang thai an toàn cho mẹ và bé
“Phòng bệnh hơn chữa bệnh” luôn là tôn chỉ hàng đầu trong chăm sóc thai kỳ. Để bảo vệ mẹ và bé khỏi sự tấn công của virus cúm, hãy thực hiện các biện pháp sau:
4.1. Tiêm phòng cúm – “Lá chắn” an toàn nhất
Vắc-xin cúm được các tổ chức y tế thế giới và Bác sĩ Diệp khuyến cáo cho tất cả phụ nữ mang thai ở bất kỳ giai đoạn nào.
-
Lợi ích cho mẹ: Giảm thiểu tối đa nguy cơ nhiễm cúm và ngăn ngừa biến chứng viêm phổi nặng.
-
Lợi ích cho bé: Kháng thể từ mẹ sẽ truyền qua nhau thai, giúp bé có sẵn “lá chắn” tự nhiên chống lại cúm trong những tháng đầu đời sau sinh khi bé chưa đủ tuổi tiêm phòng.
4.2. Vệ sinh cá nhân và môi trường sống
-
Rửa tay thường xuyên: Sử dụng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn sau khi đi ngoài đường về hoặc tiếp xúc với các bề mặt công cộng.
-
Tránh nơi đông người: Đặc biệt là trong mùa dịch cúm, hạn chế tiếp xúc gần với những người có dấu hiệu ho, sốt.
4.3. Chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt
-
Ăn uống đủ chất: Bổ sung thực phẩm giàu Vitamin C, kẽm và các khoáng chất để nâng cao hệ miễn dịch.
-
Uống đủ nước: Nước giúp làm loãng dịch nhầy và giữ ẩm niêm mạc hô hấp.
-
Nghỉ ngơi và tập luyện: Ngủ đủ giấc và duy trì các bài tập thể dục nhẹ nhàng như yoga bầu để khí huyết lưu thông.
5. Mẹ bầu nên làm gì khi nghi ngờ bị nhiễm cúm?
Nếu chẳng may xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ nhiễm cúm, mẹ bầu tuyệt đối không được tự ý mua thuốc kháng sinh hay các loại thuốc cảm cúm về uống. Việc tự ý dùng thuốc có thể gây hại trực tiếp đến sự phát triển của thai nhi.
Việc cần làm ngay lúc này là:
-
Liên hệ với bác sĩ chuyên khoa: Đến ngay các cơ sở y tế uy tín hoặc phòng khám sản khoa để được thăm khám.
-
Thăm khám tại Phòng khám 88B: Bác sĩ Nguyễn Dương Diệp sẽ trực tiếp kiểm tra tình trạng sức khỏe của mẹ, siêu âm đánh giá sức khỏe thai nhi và đưa ra phác đồ điều trị an toàn, phù hợp nhất với tuổi thai.
-
Theo dõi sát sao: Tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ về việc hạ sốt, bù nước và theo dõi cử động thai (thai máy).
Kết luận
Bị cúm khi mang thai là một thử thách đối với mẹ bầu, nhưng nếu được trang bị kiến thức đầy đủ và dự phòng đúng cách, mẹ hoàn toàn có thể bảo vệ bản thân và con yêu bình an. Đừng chủ quan trước những cơn ho hay trận sốt nhẹ, hãy luôn lắng nghe cơ thể và tìm đến sự trợ giúp chuyên môn kịp thời.
Chúc các mẹ có một thai kỳ khỏe mạnh và sớm đón “mẹ tròn con vuông”!
🏥 BÁC SĨ NGUYỄN DƯƠNG DIỆP – KHOA D4 BV PHỤ SẢN HÀ NỘI
📍 Phòng khám 88B: 158B Phùng Hưng, Hà Đông, Hà Nội.
📞 Hotline đặt lịch: 0876.888.555
⚠️ Zalo tư vấn khẩn cấp: 0967.522.666 (Bác sĩ Diệp)
(Phòng khám làm việc tất cả các ngày trong tuần trừ Thứ 6)